Kliknij by zobaczyć nasz fanpage na facebooku.

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Rybniku

Wejście do biuletynu informacji publicznej

motto - To co najważniejsze to uśmiech dziecka

ZADZWOŃ DO NAS
32 422-39-35
32 423-17-55

LUB NAPISZ

Sen-mini

Sen naprawia postrzępiony rękaw troski

William Szekspir

Każdy z nas to ma... Śpimy codziennie, a właściwie co noc. Sen nie jest obcy nikomu, a jest on zarazem tak oczywisty, że niewiele o nim wiemy! Spróbuję przybliżyć niektóre zagadnienia związane z tą właśnie czynnością.

W mitologii greckiej Sen jawi się jako młodszy brat śmierci (tutaj pozdrawiam Tanatosa). Starożytni uczeni zaś twierdzili, że jest on powodowany odpływem ciepłej krwi do wnętrza organizmu (Hipokrates) lub też jest on pochodną przyjmowanego pożywienia, które przedostaje się do żył, a później do głowy wywołując senność (Arystoteles). Ale czas powiedzieć coś o obecnej wiedzy na temat tego zjawiska. Mówiąc o śnie możemy mieć na myśli sen fizjologiczny lub marzenie senne.

 

Wymiar I : Sen fizjologiczny

Sen zabiera nam trzecią część rytmu dobowego. Niegdyś stanowił on niezbyt wdzięczną dziedzinę badań ale zmieniło się to w momencie odkrycia nowoczesnych technik badawczych. Jedną z nich jest elektroencefalografia (EEG), za pomocą której bada się czynność bioelektryczną mózgu. EEG dostarcza obiektywnej i ciągłej miary zmian zachodzących w układzie nerwowym, kiedy ludzie czuwają lub śpią. Okazało się, że podczas snu fale mózgowe zmieniają swój kształt, a dzieje się to w sposób następujący: w czasie czuwania twoje fale mózgowe przebiegają w tempie ok. 14 Hz, kiedy się odprężasz przed snem zwalniają do ok. 8 – 12 Hz (są to tzw. fale alfa). Wkrótce zasypiasz... Częstotliwość dalej spada do 3 – 7 Hz, a później jeszcze bardziej do 1 – 2 Hz, wprowadzając organizm w stan głębokiego odprężenia, w którym spada także częstość oddychania i akcji serca. Po tym odprężeniu następuje jednak „odbicie” i aktywność bioelektryczna gwałtownie wzrasta. Temu stadium snu towarzyszy rozluźnienie mięśni (które mierzymy elektromiogramem EMG) oraz szybkie ruchy gałek ocznych . Z tego powodu stadium te nazwane zostało REM (ang. Rapid Eye Movement). Fazy przed REM trwają około 90 min., REM zaś ok. 10. Ten 100 minutowy cykl powtarza się od 4 do 6 razy w czasie snu nocnego.

 

Wymiar II : Marzenia senne

Badania dowodzą, że podczas fazy REM występują marzenia senne (choć niektórzy naukowcy twierdzą, iż w pozostałych fazach także śnimy, ale słabiej pamiętamy treść snu). O tyle o ile sen fizjologiczny jest przedmiotem badań neurofizjologów, tak marzeniami sennymi interesują się przede wszystkim psychologowie, którzy przyjmują założenie, że mogą nam one coś powiedzieć o psychice osoby śniącej.

Od pradawnych czasów zajmowano się treścią snów. Najstarsza taka analiza z około 3000 r p.n.e. na kamiennych tablicach pochodzi z rejonów starożytnej Mezopotamii. Osoby potrafiące odczytać znaczenie marzeń sennych (MS), pełniły ważną funkcję w dawnych społeczeństwach. Znamy starotestamentową historię o Józefie tłumaczącym sen Faraona o tłustych i chudych wołach. W starożytnej Grecji były specjalne świątynie do tłumaczeń snów, zaś w starożytnym Egipcie modne było spisywanie senników.

To co dzieje się po przekroczeniu granicy snu w naszym umyśle jest niesamowite. Każdej nocy jesteśmy świadkami sceny teatru absurdu ( każdej nocy w fazie REM występują MS ale często ich nie pamiętamy, twierdząc, że nic nam się nie śniło). Często potrafimy latać, pływać pod wodą, słyszeć niezwykłe dźwięki i mówić, jednak nie czujemy zapachu smaku ani bólu. MS są jakby „przemijającymi psychozami”. Pełne zainteresowanie MS zarówno w wydaniu naukowym jak i w kulturze popularnej zaczęło się od czasów Zygmunta Freuda.

Królewska droga do nieświadomości

Tak właśnie nazwał Zygmunt Freud interpretację MS. Według niego MS jest wytworem aktywności psychicznej śniącego, powstającej w rezultacie konfliktów wewnątrzpsychicznych. Człowiek jest pełen pragnień i potrzeb, które pod wpływem nacisków „moralności społecznej” tłumi, spychając je do nieświadomości. Podczas czuwania nie ujawniają się one, jednak we śnie czujność zostaje uśpiona i ukryta treść wychodzi na zewnątrz. Wprawdzie aparat psychiczny posiada pewną barierę, którą Freud nazwał „cenzorem”, ale nie jest ona tak do końca skuteczna. W efekcie tego podczas snu do świadomości przedzierają się stłumione popędy w postaci symbolicznej. Zgodnie z panseksualną teorią Freuda symbolika snu ma przede wszystkim wymiar seksualny. Symbole oznaczają wszystko to co związane ze sferą seksu, i tak np. długie spiczaste przedmioty (parasole, pałki itp.) są symbolami fallicznymi, natomiast przedmioty zaokrąglone, pudła czy wnętrza pokoi oznaczają kobiecość. W trakcie badań empirycznych obalono wiele założeń Freuda, ale odegrał on niewątpliwie ogromną rolę w rozbudzeniu zainteresowania snami.

Inne teorie dotyczące marzeń sennych

Dla Carla Gustawa Junga MS jest normalnym twórczym przejawem nieświadomości i niczego nie kamufluje. Wg niego badacz musi skoncentrować się na jawnej jego stronie aby odkryć co ono ujawnia (a nie maskuje). Uważał on też, że nie wszystkie sny są indywidualne, ale mogą mieć też szersze znaczenie, tak jak baśnie czy mity. Jung bardzo przyczynił się do pozytywnego myślenia o snach, jako akcie twórczym. Natomiast wg Alfreda Adlera MS są próbą rozwiązania problemów i dostarczają nam często cennych wskazówek. Człowiek czerpie ze snów emocjonalną siłę do przezwyciężania trudności. Adler nie widział też istotnej różnicy pomiędzy myśleniem na jawie a MS. W podejściu egzystencjalno-fenomenologicznym zaś nie doszukuje się jakichś ukrytych znaczeń, ale traktuje się MS jako kolejne doświadczenie w życiu człowieka. Tutaj nie ma miejsca na symbole, ale należy się skupić jak śniący odbiera emocjonalnie treść MS.

Silną przeciwwagą dla tych wszystkich teorii jest nowa teoria biologiczna , która głosi, że MS zaczyna się od wyładowań bioelektrycznych powstających w pniu mózgu, a rozchodzących się później po całej korze mózgowej. Wywołuje to przypadkowe doznania i sceny u śniącego, natomiast jego umysł robi to co do niego należy – a więc usiłuje je połączyć w logiczną, systematyczną całość. Tym sposobem powstają przedziwne obrazy MS. Oczywiście nie ma tutaj miejsca na jakieś ukryte symbole czy znaczenia, jednak to podejście ma silną podstawę empiryczną.

 

Przesądy, które towarzyszą snom:

  1. Niektórzy nie mają snów lub miewają je bardzo rzadko!
    Badania dowodzą, że marzenia senne występują każdej nocy, mimo, iż czasem ich nie pamiętamy. Osoby, które twierdziły, że nic im się nie śni, obudzeni podczas fazy REM opowiadały co im się przed chwilą śniło.
  1. Ludzie śpiący razem mają takie same sny!
    Nie ma żadnych powodów, żeby tak było. Sny oczywiście mogą być podobne choćby ze względu na podobne wydarzenia przed zaśnięciem (np. rozmowy na jakiś temat).
  1. Sny przepowiadają przyszłość!
    Jeżeli coś nam się śni a po tym występuje podobne zdarzenie zawsze traktujemy to jako dowód na proroczy charakter snów. Natomiast kiedy występuje brak zgodności snu i zdarzeń późniejszych, nigdy nie traktujemy tego jako argumentu przeciwko tezie o snach proroczych (a zdarza się to znacznie częściej).
  1. Jeżeli włożysz pod poduszkę książkę, to po przebudzeniu będziesz pamiętał materiał w niej zawarty!
  2. Niewidomi nie mają snów!
    U niewidomych od urodzenia i u dzieci, które utraciły wzrok przed piątym rokiem życia sny po prostu nie mają charakteru obrazowego. Ale u tych, którzy stracili wzrok później, zdolność doświadczania obrazowych marzeń sennych pozostaje nawet do końca życia.

Drogi czytelniku! Jeśli poczułeś się znużony czytaniem tego artykułu to radzę uprzejmie – zdrzemnij się. Miłych snów, dobranoc...

Autor: Zbigniew Wajda

Kontakt

  kolko stopka  Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Rybniku
         

ul. Kościuszki 55

44-200 Rybnik

     
  kolko stopka Telefon i faks:
   

32 422-39-35 - Kościuszki 55

32 423-17-55 - Karłowicza 48

E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

     
  kolko stopka Godziny otwarcia poradni przy ul. Kościuszki 55:
   

Sekretariat: 800  - 1600

Zajęcia terapeutyczne w roku szkolnym: 800 - 1900

Zajęcia terapeutyczne w okresie wakacji letnich: 800 - 1600

  strzalka stopka Zobacz mapę dojazdu
     
     
  kolko stopka Godziny otwarcia poradni przy ul. Karłowicza 48:
   

Sekretariat: 800  - 1600

Zajęcia terapeutyczne w roku szkolnym: 800 - 1900

Zajęcia terapeutyczne w okresie wakacji letnich: 800 - 1600

  strzalka stopka Zobacz mapę dojazdu

 

 Polecamy:

LOGO kskids

 

Projekt i wykonanie: GRAFNET

Ta witryna używa plików cookie. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie plików cookie. Więcej...

X